Ôn đúng lúc sắp quên: lặp lại ngắt quãng và FSRS
Ôn quá sớm là phí thời gian, ôn quá muộn là học lại từ đầu. Lặp lại ngắt quãng tìm khoảnh khắc ở giữa — và FSRS tính khoảnh khắc ấy cho từng từ.
Có một nghịch lý quen thuộc của việc học từ vựng: những từ bạn ôn nhiều nhất thường là những từ bạn đã thuộc, còn những từ sắp quên thì lại ít được gặp lại. Lặp lại ngắt quãng ra đời để sửa đúng chỗ ấy.
Ý tưởng cốt lõi
Mỗi lần bạn nhớ lại được một từ ngay trước lúc sắp quên, trí nhớ về từ đó bền thêm, và lần quên tiếp theo đến muộn hơn. Vì thế khoảng cách giữa hai lần ôn nên giãn dần: một ngày, vài ngày, một tuần, vài tuần.
Cái khó là “lúc sắp quên” khác nhau với mỗi người và mỗi từ. Happy gần như không bao giờ quên; ubiquitous thì có thể trôi mất sau hai ngày.
FSRS làm gì
LexiWhy dùng FSRS — một thuật toán lặp lại ngắt quãng hiện đại — để tính lịch ôn. Sau mỗi lần ôn, bạn tự đánh giá mức nhớ bằng bốn nút; FSRS dùng câu trả lời ấy để ước lượng độ bền trí nhớ của bạn với từng từ, rồi chọn ngày ôn kế tiếp.
LexiWhy còn đi xa hơn một bước: lịch ôn tính theo từng từ loại. Biết record là danh từ (bản ghi) chưa có nghĩa là bạn đã dùng được record là động từ (ghi lại) — nên hai thứ ấy có hai lịch riêng.
Phiên ôn khác phiên học
Phiên học dạy từ mới. Phiên ôn thì khác hẳn: nó lấy đúng những thẻ đã đến hạn, và không chỉ lật thẻ. Mỗi thẻ đến hạn mang một trong bốn dạng truy xuất: nhớ lại nghĩa, sửa một câu sai cũ của chính bạn, chọn câu dùng đúng ngữ cảnh, hoặc điền chỗ trống. Cả bốn dạng sinh từ nội dung có sẵn và lịch sử học của bạn, nên có ở cả bản miễn phí lẫn Pro.
Khi bạn bật gia sư AI, phiên ôn còn có thể đi theo kiểu Socratic: gia sư đặt câu hỏi để bạn tự nhận ra mình còn nhớ gì và nhầm ở đâu, thay vì đưa đáp án.
Giữa hai phiên ôn, app khuyên bạn nghỉ một khoảng (mặc định 45 phút) vì trí nhớ cần thời gian để lắng lại. Nhưng đó chỉ là lời khuyên: quay lại ôn là hành vi đáng khuyến khích nhất của việc học từ vựng, nên LexiWhy không bao giờ chặn bạn ôn.
Điều nên nhớ
- Ôn ít mà đúng lúc hiệu quả hơn ôn nhiều mà dồn một lúc.
- Đánh giá thật lòng ở mỗi lần ôn — lịch ôn chỉ tốt bằng câu trả lời bạn đưa cho nó.
- Bỏ lỡ vài ngày không sao: thẻ đến hạn vẫn chờ ở Trang chủ, không có gì mất đi.